Sinema bir dil midir.
Bizden
önceki kuşakların deneyimleri için tarihe bakarız,fikirlerini öğrenmek içinde
de felsefeye,yaratıcılıklarının en derin ifadelerini kavramak içinde sanat ve edebiyat
bilgilerine yöneliriz ,öğreniriz.
Ve
şüphesiz her bilimin, sanatın , disiplini olduğu gibi bir dili vardır.
bu dil
bir ulus olunca farklı bir gramere ,bilim olunca terminolojiye ,sanat olunca
biçime,ölçüye estetiğe üslub’a dönüşür ; Bu genellemeler ışığında ise sinema
nerede diye soracak olursak veya tanımlamamızı yapacak olursak sanırım şu
tanımlamayı yapmamız yanlış olmaz.
Sinema
bilimi , sanatı ,teknolojiyi kendine göre biçimlendiren kullanan ' Tam 'bir sanattır.
Tam ‘ dır
çünkü yaratıcığılığının sınırsızlığını ve gücünü gerçeklikten hayattan bilimden
teknolojiden kısaca geçmişten bugünden ve gelecekten alır.
Film
türlerini bile inceleyince bu
gerçeklikle yüzleşiriz.(biyoğrafi filmleri,tarihi filmler,fantastik filmler v.b
)
Ama
sinemanın bir dil olduğunu bu
gerçeklikler doğrultusunda hakkıyla veremeyiz bu tanımlar yetersiz ve eksik
kalır.
Bu sebepledir
ki tarihinden , gelişime bakmamız gerek.Ama bunu yaparken de tümden bir sinema tarihini göz önüne almamak
gerek belirli bir çerçeve de tutmamız gerek.
Sözünü
ettiğim , tarih sinemanın ilk konulu filmlerine ilk öykülü filmlerinin geçtiği
yıllara denk gelmektedir ; Yani David Wark Griffith , Nam-ı değer Sinema
Dilinin – Grameri’ni başlatan Yönetmen.
Kısaca
tanımlamak gerekirse D.W.Griffith ‘ i bugünkü sinemanın ilk oluşumunu
hatta yönetmen sinemasının ilk
örneklerini vermektedir bize (auteur sinemasının ilk oluşumlarını onun
sinemasında görürüz . )
Sinemanın
gramerini oluşturan etkenleri ise şu şekilde tanımlıya biliriz
Kamera
Montaj
Kurgu
Işık
Mizansen
Ses
bu
birleşenler daha doğrusu biçim ; hem yönetmenin dilini hemde filmin kimliğini
,dilini daha doğrusu gramerini oluşturur.
Elbette sinema dilini oluşturan bu birleşenleri daha doğrusu
‘biçim’ i şu şekilde sırasıyla tanımlamamız gerek Kamera kullnımı sadece kamera ve beraberinde etkiyi ve anlamı
kuvvetlendiren objektif ( mercek ) seçimi, izleyicinin yönetmen dilini
keşfetmesi için bir etkendir.Ama En az
bu kadar önemli olan bir diğer husus ise ‘montaj’ ve ‘kurgu’dur.Kurgu ile montajı
birbirinden ayırmak lazımdır. kurgu, senaryoyu
içine alan, görsel olmayan noktaları da kapsayan, ‘filmi her anlamda
kurmak anlamına gelmektedir ;Montaj ise tamamen görsel ve işitsel unsurların
kullanımını (film bittikten sonra) daha doğrusu teknik aşamadır. Bir anlamda
şöylede tanımlıya biliriz.
Kurgu meselenin teorik yanı, montajı ise teorinin hayata
geçirildiği noktadır
izleyicinin
algısı açısından ve yönetmenin dilini oluşturan bir başka önemli etkende
ışıktır .Işık psikolojik ve uzamsal alan yaratımında ( mizansende )önemli bir
unusurdur.Mizansen oyuncunun ve kurgusal anlatımın ( Hikaye ,senaryo) bir unsurudur,mizansene
yarımcı etkenler ise dekor ,kostüm olarak vb. Etkenleri sıralaya biliriz.
Ses ise
kimi zaman anlamı doruk noktasına taşıyan bir etken olmakla beraber ,anlamı ve
duyguya yardımcı bir etkendirde.ses efektleri ve bazende mekan
sesleri,sessizlik önemli bir etkendir.
Sinemayı
bir başka sanat dalıyla anlatmak ifade etmek yanlış görülmemelidir ama sinemayı
bir başka sanat dalıyla ifade etmek büyük bir karmaşa ve yanlış anlaşılmalara
da sebebiyet verebilir.Bu sebepledir ki sinemayı belirli başlı filmler ve
türler içinden incelemek gereklidir. Ancak bu şekilde doğruya yakın bir dil
tarifi verebiliriz.
En basit açıklamasıyla;insanlar arasındaki
anlaşmayı sağlayan ,bir iletişim aracıdır dil.sözü edilen dil iletişimi ifade
etmektedir ,sanatın dili ise yerine göre veya sanatçıya göre evrensel öğeler
değerler taşır.Ama asla bir lisan değildir. Belkide dil ve lisan arasındaki
doğru ayrımı yapabilirsek Sinema dili veya sanat dili gibi bir genel
tanımlamayı doğru algılaya biliriz
not . konuyla bağdaşmasa da sinema öğrencilerinin veya öğrencilerin bilmesi gereken bir şey vardır.Felsefe dediğimiz olay, kavramları genellemeye yarar ; genelleme çerçevelemek ve sınır çizmektir .sınırlamak ise belirli kalıplara sokar insanı tek tip bir zihniyet yaratır ve bir bakarsınız ki sizin gibi düşünmeyenler öteki olur.şimdi nerden çıktı bu yazı bende bilmiyorum can sıkıntısı olsa gerek gidip murakaminin bir kitabını okuyum belki uykum gellir .