12 Ocak 2014 Pazar

                                    Sinema bir dil midir.

Bizden önceki kuşakların deneyimleri için tarihe bakarız,fikirlerini öğrenmek içinde de felsefeye,yaratıcılıklarının en derin ifadelerini kavramak içinde sanat ve edebiyat bilgilerine yöneliriz ,öğreniriz.

Ve şüphesiz her bilimin, sanatın , disiplini olduğu gibi bir dili vardır.

bu dil bir ulus olunca farklı bir gramere ,bilim olunca terminolojiye ,sanat olunca biçime,ölçüye estetiğe üslub’a dönüşür ; Bu genellemeler ışığında ise sinema nerede diye soracak olursak veya tanımlamamızı yapacak olursak sanırım şu tanımlamayı yapmamız yanlış olmaz.

Sinema bilimi , sanatı ,teknolojiyi kendine göre biçimlendiren kullanan ' Tam 'bir sanattır.

Tam ‘ dır çünkü yaratıcığılığının sınırsızlığını ve gücünü gerçeklikten hayattan bilimden teknolojiden kısaca geçmişten bugünden ve gelecekten alır.

Film türlerini bile inceleyince  bu gerçeklikle yüzleşiriz.(biyoğrafi filmleri,tarihi filmler,fantastik filmler v.b )

Ama sinemanın  bir dil olduğunu bu gerçeklikler doğrultusunda hakkıyla veremeyiz bu tanımlar yetersiz ve eksik kalır.

Bu sebepledir ki tarihinden , gelişime bakmamız gerek.Ama bunu yaparken de  tümden bir sinema tarihini göz önüne almamak gerek belirli bir çerçeve de tutmamız gerek.


Sözünü ettiğim , tarih sinemanın ilk konulu filmlerine ilk öykülü filmlerinin geçtiği yıllara denk gelmektedir ; Yani David Wark Griffith , Nam-ı değer Sinema Dilinin – Grameri’ni başlatan Yönetmen.

Kısaca tanımlamak gerekirse D.W.Griffith ‘ i bugünkü sinemanın ilk oluşumunu hatta  yönetmen sinemasının ilk örneklerini vermektedir bize (auteur sinemasının ilk oluşumlarını onun sinemasında görürüz . )

Sinemanın gramerini oluşturan etkenleri ise şu şekilde tanımlıya biliriz

Kamera
Montaj
Kurgu
Işık
Mizansen
Ses



bu birleşenler daha doğrusu biçim ; hem yönetmenin dilini hemde filmin kimliğini ,dilini daha doğrusu gramerini oluşturur.

Elbette sinema dilini oluşturan bu birleşenleri daha doğrusu ‘biçim’ i şu şekilde sırasıyla tanımlamamız gerek Kamera kullnımı  sadece kamera ve beraberinde etkiyi ve anlamı kuvvetlendiren objektif ( mercek ) seçimi, izleyicinin yönetmen dilini keşfetmesi için bir etkendir.Ama  En az bu kadar önemli olan bir diğer husus ise ‘montaj’ ve ‘kurgu’dur.Kurgu ile montajı birbirinden ayırmak lazımdır. kurgu, senaryoyu  içine alan, görsel olmayan noktaları da kapsayan, ‘filmi her anlamda kurmak anlamına gelmektedir ;Montaj ise tamamen görsel ve işitsel unsurların kullanımını (film bittikten sonra) daha doğrusu teknik aşamadır. Bir anlamda şöylede tanımlıya biliriz.
Kurgu meselenin teorik yanı, montajı ise teorinin hayata geçirildiği noktadır

izleyicinin algısı açısından ve yönetmenin dilini oluşturan bir başka önemli etkende ışıktır .Işık psikolojik ve uzamsal alan yaratımında ( mizansende )önemli bir unusurdur.Mizansen oyuncunun ve kurgusal anlatımın ( Hikaye ,senaryo) bir unsurudur,mizansene yarımcı etkenler ise dekor ,kostüm olarak vb. Etkenleri sıralaya biliriz.

Ses ise kimi zaman anlamı doruk noktasına taşıyan bir etken olmakla beraber ,anlamı ve duyguya yardımcı bir etkendirde.ses efektleri ve bazende mekan sesleri,sessizlik önemli bir etkendir.

Sinemayı bir başka sanat dalıyla anlatmak ifade etmek yanlış görülmemelidir ama sinemayı bir başka sanat dalıyla ifade etmek büyük bir karmaşa ve yanlış anlaşılmalara da sebebiyet verebilir.Bu sebepledir ki sinemayı belirli başlı filmler ve türler içinden incelemek gereklidir. Ancak bu şekilde doğruya yakın bir dil tarifi verebiliriz.


En basit açıklamasıyla;insanlar arasındaki anlaşmayı sağlayan ,bir iletişim aracıdır dil.sözü edilen dil iletişimi ifade etmektedir ,sanatın dili ise yerine göre veya sanatçıya göre evrensel öğeler değerler taşır.Ama asla bir lisan değildir. Belkide dil ve lisan arasındaki doğru ayrımı yapabilirsek Sinema dili veya sanat dili gibi bir genel tanımlamayı doğru algılaya biliriz 


not . konuyla bağdaşmasa da sinema öğrencilerinin veya öğrencilerin bilmesi gereken bir şey vardır.Felsefe dediğimiz olay, kavramları genellemeye yarar ; genelleme çerçevelemek ve sınır çizmektir .sınırlamak ise belirli kalıplara sokar insanı tek tip bir zihniyet yaratır ve bir bakarsınız ki sizin gibi düşünmeyenler öteki olur.şimdi nerden çıktı bu yazı bende bilmiyorum can sıkıntısı olsa gerek gidip  murakaminin bir kitabını okuyum belki uykum gellir .

25 Kasım 2013 Pazartesi

Zaman

Zaman hep kısaydı
Gözlerinizin içine bakarken
Sözler hep gelişi güzeldi
Karşımda siz dururken
Söylemek isteyip de ertelediğim ne çok şey vardı
Telaşla geçen o şimdilerde
Hep sonralara bıraktığım eksik cümleler kaldı
Zaman hep kısaydı
Ne ben bunu bildim nede siz
Oysa ki  o sabah akşama ne planlar vardı
Ve o akşam hiç olmadı
Bizim için zaman hep kısaydı
Sizinle geçen onca yıl BABA
Benim kalbimde sadece bir andı.
                                                     sajel

29 Ocak 2013 Salı

BABAM


Genelde akşamları 2-3 gibi uyuyabiliyorum ,sabahları 7-8 gibi kalkarım babamın zoruyla  nerde olursa olsun ne olursa olsun  telefon edip yine beni uyandırır ve bana kızar vatan haini misin  normal bir insan gibi yatmasını kalkmasını bil
ben olmasam hayatın uçup gidecek… belki de ben bu yüzden milliyetçi olmadım olamadım çünkü benden daha milliyetçi  babam .
Babam önce vatan SEVGİSİ gelir sonra aile der .bende sinirlenip önce aile ,sonra arkadaşlar sonra tanıdıklar ,sonra hayvanlar ,sıralarım aklıma ne gelirse en son vatan SEVGİSİ  gelir derim .
hayatta hiçbir kimseyi kıskanmadım imrenmedim  ama kıskandım babamın vatana olan sevgisini ( tabi bunu içimden derim ) Ama babam bakışımdan anlar oda aynı şekilde bana bakar çakmak çakmak olur gözlerimiz göz göze geliriz sonra da gülme krizine gireriz.
Babam gelişmemiş  ülkelerde  ( beyinlerin ) sanatın hakkıyla yapılmayacağını, yapanlarında bu işi sanat adına değil etik olmayan amaçlar için, kullanılacağını düşünür .Bende etik amaçların sadece sanatla gelişebileceğini düşünürüm.
kısaca babam ve ben iki ucu olan bir kalem gibiyiz  farklı yönlere bakan ve yazan ama ikimizde biliyoruz ki biz bütünüz .
Bana herşeyden önemlisi dinlemeyi ,araştırmayı ve hak edene bağırmayı öğretti.bana duygularımla başa çıkmayı mantığımla bakmayı öğretti,ama heyecanımı yok etmeden ( çok istekli idi ama kıyamadı )
çok istesem de dağılmayı beni babamın bakışı  tuttu sadece bir bakışı .askeri kışlamı bu ne yaaa desem de babamın sabahları inatla beni kaldırmasını seviyorum .aslında sert gibi görünse de yemek yapıp çocuklarını etrafına toplamasını seviyorum.
Sert olmasının yanında aslında annemden daha tahammüllü , sabırlı olmasını seviyorum .Ne kadar hayır diye bağırsa da anlamsız isteklerimi yerine getirmesini seviyorum.bu dünyada Güvendiğim tek erkek babam demeyi seviyorum  
şiir okumasını seviyorum ,kitap okumasını izlemeyi seviyorum,dünyanın bir ucunda ki kıyıda köşede kalmış küçücük bir kasaba hakkında bile bilgi sahibi olmasını seviyorum.ne okursam okuyum benden önce okumuş olmasını ve ne anladığımı sormasını seviyorum (yorumlarımı  beğenmese de )bana asla kaç dil bildiğini söylemese de her gittiğimiz yerde farklı diller konuşmasını seviyorum ve bana dönüp bir dil öğren artık, utanmalısın kendinden demesini seviyorum.beni acımasızca yargılamasını iyi niyetine  veriyorum...
babamla zıt gibi görünsekte , hala ikimizde Tommiks Teksas okumaktan büyük bir keyif alıyoruz ve ikimizde bu konuda asla tartışmıyoruz :)))
ve biliyorum aslında sert görünen babalar sert olmak zorunda olan babalardır.Bana bu dünya da ben olabilme şansını verdiği için BABAMA minnettarım ama beni bırakıp gittiği içinde kırgınım ilk defa bencillik yaptı , belki elinde olsa  asla beni bırakmazdı.Rahat uyu BABAM seni inciticek hiç bir şey yapmam 

25 Ocak 2013 Cuma

Bu öyle bir acı ki  bedeninle  ruhun ayrılır, bakarsın gökyüzünden yer yüzünde ki siluetine .

küçük bir çocukken çok korkardım karanlıktan ve sessizlikten bir de ruhlardan ;Babam hep ışıkları açık bırakırdı birde müziğin sesini.bana ben olma şansını verdi BABAM.

bırakıp gitti beni BABAM şimdi ise korkmuyorum ne karanlıktan ne de sessizlikten ne de ruhlardan yeter ki bir daha göreyim seni BABAM

ARTIK BİN YAŞINDAYIM SENSİZİM BABAM ARTIK YAŞIM YOK CİSMİM YOK .ARTIK BÜTÜN GÜNLERİM  SENSİN BABAM

ALLAHIM NEDEN NEDEN


11 Ocak 2013 Cuma

                                        Küçük Mucizem 


Küçük bir çocukken ne zaman yağmur yağsa Tanrının ağladığını düşünürdüm;Ve kimsenin beni görmeyeceği bir yere gider
 -Ben seni seviyorum ağlama Tanrım...
Kendimce teselli ederdim ;Tanrıyla kurulmuş özel bir bağım olduğunu düşünürdüm;Büyükaanem bir gün benim bu özel ayinimi gördü.
Çok güldü ,bense çok utandım ;Bana yağmurun nasıl oluştuğunu anlayacağım şekilde açıkladı,her şey mantığa uygundu ama ben ısrarla 
-Hayır Büyükanne üzmüşler onun için ağlıyor... 
Büyükannem güldü,sarıldı bana ,mutfağa götürdü; Bir tencerenin içine su koydu,üstünü kapattı
-Bak şimdi buhar kapağın üstünde damlalar oluşturacak ,tıpkı yağmur damlaları gibi...
Beş dakika sonra kapağı kaldırdı gerçekten de damlalar oluşmuştu 
ama ben kaşlarımı çattım
-Hayır Tanrı ağlıyor onun içinde gökyüzünden göz yaşları dökülüyor, hem Büyükanne bazen sesli ağlıyor,tencereden ses çıkmıyor ki ?
Büyükannem , sarıldı bana güldü.
-İlerde okula başlayınca konuşuruz ...
Okula başladım aradan bir yıl gibi bir süre geçti ve Büyükannem öldü;Bir daha göremeyeceğimi ,konuşamayacağımı bilmek beni derinden sarstı.Ölüm eve girmişti bu korku tarifsizdi,sevdiklerimi kaybetme korkusu tarifsizdi,bunu kabul etmek ayakta durmak bugün bile beni korkutuyor.Ama o zamanlar çocuk aklımla her zaman olduğu gibi geçerli bir neden aradım.Neden bizi bırakıp gitti ? Neden insanlar ölüyor ? Neden ?
-Kuzenlerimden biri  ' Tanrı Büyükannemizi yanına aldı ' dedi.
Nasıl olurdu,Tanrı beni seviyordu ,bana bu acıyı neden verdi? O akşam Tanrıya Büyükannemi yanına aldığı için onu asla affetmeyeceğimi ,beni ve ailemi üzdüğü için artık onu sevmeyeceğimi söyledim.
-Artık istediğin kadar ağla umurumda değilsin,ben ağlıyorum sende ağla , sende üzül ...
sözlerimden ötürü biraz pişmandım ama içim rahatlamıştı ağlayarak uyumuştum.
O sabah kalktığım da yağmur yağıyordu,pencereye koştum.Bu sefer benim için ağlıyorducTanrı.Evet benim için ağlıyor olmalıydı.Gökyüzünden sesler,daha çok çıktıkça,yağmur arttıkça pişmanlık duymaya başladım.
-Ağlama Tanrım ben seni yine de seviyorum,benim için Büyükanneme iyi bak...
Bu sefer ben de ağlıyordum.Artık barışmıştık ayağa kalktım tam oda'dan çıkacaktım ki yağmurun durduğunu güneşin çıktığını gördüm.
Tanrı beni duyuştu ! Küçük Mucizem doğruydu, bunu büyükannemle paylaşamamıştım ama beni gördüğünü biliyordum ,Büyükannem Tanrının yanında idi.
Ne zaman yağmur yağsa gülümserim çocukluğum ,anılarım ,hayallerim  gelir aklıma şimdi ise küçük yeğenlerim yağmur yağdığı zaman ' Teyze melekler mi ağlıyor 'diye soruyor.
Her çocuğun hayal dünyasını küçük damlalar dolduruyor     

3 Ocak 2013 Perşembe


Son zamanlarda bekler oldum .
Ama her bekleyişte de aklıma hep Mevlana gelir 
beklemek güzel midir bilinmez ama Mevlana'nın bekleyişine şiirine hayran oldum.

Şems gidince Mevlana ilk başta onu bekler ,aradan günler ,aylar  geçer Şems'ten hiç bir haber gelmez Mevlana çektiği acı içinde şu dizeleri yazar 

Selamlardan ve acılardan sonra şiir

Ey kalbimizde olan nur ! Gel 
Didinmelerimin ve arzumun sonu , gel

Hayatımızın, senin elinde olduğunu biliyorsun.

Hayatı kullarına sıkıntılı yapma gel

Ey aşk ! ey maşuk ! maniaları aş ve inadı bırak da gel

Ey hüdhüd’lerin sahibi olan Süleyman ! Lütfedip de bizi aramak üzere gel.

Ey sevmede birinci gelen kişi ! aşkın hakikati seni geçip birinci oldu gel

Ruhlar senin kaybolmandan ötürü inleyip feryat etmedeler ;
Miadını doldur da gel

Ayıpları ört , iyilikleri saç ,cömert olanların adeti de böyledir ,gel

Farsça gel ,nasıl derler ? ‘ Biya ’ mı ? 
Ya gel veya bizim davetimize hak ver de gel

Geleceğin zaman muradımız ne de açılır . 
Gelmeyeceğin zamanda muradımız ne de kesat olur , gel ,

Ey Arabın Küşadı ! Ey İran’ın Kubadı ! kalbimi hatıranla fethedersin , gel

İçim sana gel deyicidir. 
Ey senin varlığından olacak olan varlık gel

Ey benim ayım ! senin için ülkeleri dolaştım.
Beni ve ülkeleri çevrelediğin halde gel

Sen yaklaşan ve uzaklaşan güneş gibisin.
Ey kullara yakın olan gel .

bu dizeleri ve diğer dizeleri okumak isteyenler Ariflerin menkıbelerinde bulabilirler .syf 17.