24 Mart 2015 Salı
30 Ocak 2015 Cuma
Karşı Pencere – Ferzan Özpetek
Aradan kaç yıl geçti bilmiyorum saymadım ,ama ilk
günkü büyüsünü benim için hala korumakta.
Bir film hakkında neden bu kadar iddialı sözler
söylüyorum ,neden eskimedi ?
Neden her seferinde aklıma ilk gelen filmler
arasında ?
Sanırım şarkı ve dans sahnesine vurulmuştum ; Aaaaa müzik
beni her zaman cezbetmiştir? (historia de un amor )
Yoksa damak tadımıza
mı hitap ediyordu ,off mis gibi pastalar, kekler ?
Ya da görselliği mi ?
Konusu olabilir mi ?
Diyalogları ?
İyi bir film nasıl olmalıydı?
Bu sorunun cevabını
İngmar Bergman vermişti; Şöyle
diyordu : ‘‘ Filmlerde ki ritim , masa başında
senaryodan doğar , kamera karşısında da yaşamaya başlar. Kurgu çekimle
birlikte yapılmalı ’’
Yani bu işin bir matematiği vardı .Ve formül Bergman
tarafından verilmişti ama bu formülü
görsel olarak pek hissettirecek bir film karşıma çıkmamıştı. Ya da ben dikkat
etmiyordum ( Haksızlık etmeyelim diğer filmlere -Tamam bir film daha var kalbimde kısacık, hatırladıkça beni gülümseten içimi burkan )
Karşı Pencereye kız kardeşimin zoruyla gittim , ilk
yarısında hadi gidelim dedim . O zamanlar sabırsızdım , tercihlerim vardı.
Evet ilk yarı da gitmek için ellimden geleni yaptım
ama sevgili kardeşim kolumu tuttu; Kapa
çeneni ve sessiz ol , izle, sonunu görmeden de tek kelime etme . ( her zaman
bana küçük kardeşi gibi davranır , neyse ki abla olan benim )
İkinci yarı da ise bir şeyler fark ettim , Bergmanın
sözlerini hissettim bu film de bir matematik vardı. Her şey yerine oturmaya
başlamıştı .( büyülendim )
Film bittiğin de
ben hala öylece oturuyordum. Kardeşim seslendi, hadi gidelim diye .Sinsi
sinsi güldüm , Bir daha izleyelim mi .
Filmi bir kere daha izledik.
Aradığım film buydu. Ama bir tek bu değil , işin
matematiğini bana göstermesi değildi bu filmi özel yapan.
Senaryonun işleyişi ,karakterleri veya diyalogları
mı ?
Bu film HAYATA karşı bir şeyler söylüyordu ,Meydan
Okuyordu.
Filmin dvd ‘sini satın aldım , diyaloglarını oturdum
yazdım tek tek .okudum sonra oturup bir daha izledim ( sadece bir günümü aldı )
Evet Bu film Hayata karşı bir meydan okumaydı.
Söylediği çok açıktı ‘‘ Bu hayat ve sistem sadece gençlerle uğraşır ’’
Düşünün bir , film deki, yaşlı amcayı ( Davide ) .Neden onun hikayesi bizi üzdü. İyi pasta
yaptığı için mi onu sevdik , Davide karakteri eğer genç bir adam olsaydı ne
düşünürdük ? sever miydik onu yada üzülür müydük yarım kalan aşkı için. Açık yüreklilikle
soruyorum neden yaşlı olunca pek garip gelmedi bize ( Ahh canım yazık sana ,ne
kadar da sevmiş ) . Genç olsaydı , sözlerimizle ,gözlerimizle rahatsız etmez
miydik ( Sanki kendi bedenimiz miş gibi
hak iddia etmez miydik ) Garip ama bir gerçek İnsanlar gençlere karşı çok acımasız ( Sistem mi desem
ne ) Neden hakkımız olmadığı halde birilerinin hayatını kıskaca alıyoruz. Hayatını
zehir ediyoruz. Ve bunu yaparken sanki ak kaşıktan çıkma bir ahlak timsaline
dönüşüyoruz. Korkumuz ne ? Yoksa korkumuz kendi mutluluğumuzun , İnancımızın
yetersizliği mi . Başka bir düşünceye tahammül edemiyoruz , bize farklı gelen
bir yaşam tarzına saygı duymuyoruz. Başkalarının mutluluğuna tahammül
edemiyoruz. Onları yok etme arzusu ile yanıyoruz. Ortalama bir insan ömrü en iyi şarta 70 yani 100 değil 70 .Bu
neyin egosu ?
Evet bu film karakterleriyle diyaloglarıyla beni
etkiledi. Hayata karşı verdiği örnek yaralayıcıydı. Gençler dünyayı
değiştire bilir-Aslında bırak insanları kendin için yaşa diyor .
Filmin en etkileyici diyalog .
Davide : Şimdi bir şey yapamam ama senin hala bir
şansın var, her şeyi değiştirebilirsin .Sadece hayatta kalmayı düşünme talep de
etmelisin ……
Talep etmek ?
Evet bu dünya , hayat , sistem , insanlar sadece
GENÇLERİ yok etmeye çabalıyor savaşıyor. Bu film özel çünkü hayata karşı bir
duruşu söylemi var.
Not : film’in analizini yapmayı düşünmedim ? Davide
bana yetti de arttı . Ama Serra Yılmazın Fabrika duvarına yaslanıp da sigara
içme sahnesi .Beni çok güldürdü. Ne kadarda ciddi sigara içiyor. talep edelim ama ölçüden şaşmadan
6 Haziran 2014 Cuma
AYVA AĞACI
Konservatuara girmek istediğimi söylediğim zaman .Babam şöyle dedi.
--Ayağını yere bas .
Saçmalıkmış,bütün isteklerim gibi,annem güldü geçti, dikkate bile almadı, fikrini söylemedi. Hayatım boyunca aç kalırmışım. benim için ne anlama geldiğini anlamak istemediler,sadece kendi fikirlerinin doğruluğunu savundular ısrar edince de noktayı yine babam koydu.
--Ahlaksızlık yapmak istiyorsan buna izin vermem!
Üstü kapalı Oruspu olamazsın dedi, ne mantık ama dedikleri kafamın içinde bir tayf gibi dönüyordu, şaşkınlıktan konuşamadım, ailemi tanımakta güçlük çekiyordum .
Oysa yıllarca istemediğim halde beni Baleye göndermişlerdi. ben on yedi yaşında onları var gücümle anlamaya çalışıyordum onlar ise benim üç katım yaşındalar ve beni anlamak için hiç bir çaba harcamıyorlar. Beni ahlak yargılarıyla susturmaya çalışıyorlardı. Sinirden gülüyordum kendimi bahçeye attım.
Ayva ağacının altında oturuyorum. Babama , Anneme kinliyim.
Hayatta kendi payıma istediğim ne varsa onlara göre saçma yanlış. Onlar büyümemi kabullenemiyor belki de sebep bu. Ayva ağacının altında oturmuş ağlıyorum cevapsız sorularımla hatıralarımla baş başayım.
Aklıma ilk isteğim geliyor yüzmeye gitmek istiyorum, cevap net .
Hayır boğulursun !
oysa bütün yaz denizden çıkmıyorum ; Kışın yüzme isteğim neden geri çevriliyor. Boğulurmuşum saçmalık ; Yedi yaşında benim gibi yüzen kim var ki. Biraz daha kinlenmek için düşünüyorum …
On bir yaşındayım ve basketbola gitmek istediğimi söylüyorum cevap kesin ve netti hayır …
Kafana top gelir !
Kafama top gelirmiş , günlerce akıllarından şüphe ettim komikti cevap kafana top gelir… Oysa okulda hentbol oynuyorum . Annemle babama hiçbir zaman doğru açıklamayı getiremiyorum ama o zamanlar ; Ablama şunu söylemiştim annemle , babam insan psikolojisi üzerinde deney yapıyorlar ve kobayları da biziz ; Ablam günlerce bu fikrime gülmüştü. Yavaş yavaş istediğim kıvama gelmeye başlamıştım ,biraz daha acıtazyon yaparsam karşılarına acımasızca çıkıp hakkımı savunabilirim ,biraz daha düşünmeliyim biraz daha da kinlenmeliyim .
Evet bu sefer ki affedilir gibi değil cevabı ise hiçbir zaman olmadı.
On üç yaşındayım ve evde piano çalıyorum müzik kaçtığım sığındığım tek yer . her saniye piano çalmak istiyorum çünkü onlara tahammül etmenin tek çıkış yolu bu. Mutluyum huzurluyum bazen onları affedebiliyorum. Ama talihsiz kaderim yine yüzüme vuruyor, bu seferde oğulları piano çalmamı istemiyor evet sırf O istemiyor diye piano çalmam yasaklanıyor . Neden sorusu ise hiç cevaplanmıyor ağlayıp ısrar edince ise olay çıkarma deniyor.
Onların çocuğu olmak bana göre bir şey değil. Tanrı bir hata yaptı ya da şeytan beni itti. Artık istediğim kıvama gelmiştim içeri girip, onları dinlemeden konuşacaktım.
Tam ayağa kalktım içeri girecektim ki kafama ayva düştü ; Hem de kocaman bir ayva , yoksa bu bir işaret miydi. Neden armut ağacının altında değil de ayva ağacının atında oturdum . Neden erik ağacının altında değil de ayva ağacının altında oturdum
Yerden ayvayı aldım,kafamın acısı bütün hırsımı almıştı oysa saatlerce kinimi beslemiştim şimdi ise kafamın acısıyla ve bir ayvayla baş başayım. Sanırım bu ayvayı yemekten başka çarem yok .
Zaten onların çocuğu olarak daha doğduğum gün ayvayı yemişim.
Sajel
24 Mayıs 2014 Cumartesi
İLK TOKAT
İlk kazık mı? İlk pişmanlık mı
bilemiyorum . İlkokul üç’teyim . Okulun ve evin
gözdesiyim yani
kendi çapımda dünyanın merkeziyim . Ve en önemlisi küçük kız kardeşimin
ablasıyım
.Palin okulu başlayacak artık tam
anlamıyla ablayım yani öyle olmayı umuyordum.
Okulun ilk iki ayı güzel
geçti . İki tane arkadaşım var ikisi de erkek . teneffüste
kol kola girip
önümüze gelene bin tekme diye bağırıyoruz . Dahası gıcık olduğumuz ne kadar
çocuk varsa gidip
dövüyoruz . süper üçlüyüz .
Bir gün Palin yanıma
geldi ağlıyordu . Onu bir kızın rahatsız
ettiğini korkuttuğunu söyledi.
Hani ablayım ya , iki
tane de sıkı arkadaşım var.
-
Tamam göster onu döverim dedim.
Palin çok mutlu oldu
, bana güveniyordu ,bunu gözlerinde görebiliyordum . Kızı uzaktan
bana gösterdi . İşte
o an bütün dünya başıma yıkıldı . Kız
benim iki katımdı
ve beşinci
sınıftaydı . Ya
dayak yiyecektim ya da kaçacaktım . İki
dakikada düşündüm , Palin’in yanın
da dayak yiyemezdim
. Hem okuldaki konumum hem de evdeki
durumum buna uygun
değildi . Ben
de karar verdim .
-
Bekle beni tuvalete gidip hemen
geleceğim dedim .
Ve gidiş o gidiş
oldu , kaçtım tuvalete sığındım . Palin’in
yanında dayak yememek için,
kendime ihanet ettim
kaçtım .
Ama Palin beni bekledi , hem de
tuvaletin kapısının önünde . Ablasını bekledi onu
gelip koruyacak olan
ablasını . Ya çok inatçıydı ya da yürekten bana bağlıydı . Çünkü kapının
önünden hiç
ayrılmadı . Bütün teneffüs beni bekledi . Arada bir çaktırmadan gitti mi diye
ona baktım . Ben
tuvaletin içinde Palin’in sınıfına gitmesi için dua ediyordum . Palin’de
kapının önünde benim
çıkmam için dua ediyordu .
Zil çalmıştı ama Palin benim
çıkmam için bekliyordu . Herkes sınıfına gidiyordu
Palin o kızı
gördü . korkuyla bana seslendi ve sınıfına kaçtı . Bense fırsat bu fırsattır
diye
sınıfıma kaçtım . Teneffüsler de ise Palin’den saklandım.Bir daha Palin bana asla ABLA demedi bu olay ikimiz arasında bir sır olarak kaldı.
Daha hayatın başında ilk ve son
kazığımı , ilk ve son pişmanlığımı küçük kız kardeşime yaptım . Aslında bu kendi korkaklığıma
attığım ilk tokattı . Daha sonraları
sebep ne olursa olsun ,
dayakta yiyeceğimi bilsem var gücümle saldırdım .
Kim bilir belki hala yüreğimin
bir köşesinde ihanet ettiğim ; Kapının önünde korkarak ablasını bekleyen küçük kız kardeşime kendimi kanıtlamak , affettirmek istiyorum
Sajel
18 Mart 2014 Salı
Bir kaç gündür hep şu saçmalık gözüme çarpıyor ( her
kes aynı değil )
Ben 33 yaşında babamı kaybettim ama bir Allahın günü
BEN bilirim demedim - öğrendim demedim Hep BABAM BİLİR - SORAYIM DEDİM .Nedense
kıymet bilenlerden daha erken sevdikleri alınıyor.Kıymet bilmeyenler ise bir
ömür beraber yaşıyor. Saçmalık ve iğrenç bir zihniyet bunu yazan , ne
yazık ki bu zihniyet çoğunlukta.( Ne deyim allah sizlere mutluluk versin , bir
arada )
5 YAŞINDA: Babam her şeyi bilir.
10 YAŞINDA: Babam çok şey bilir.
15 YAŞINDA: Bende babam kadar biliyorum.
20 YAŞINDA: Aslında babamın sandığım kadar bilgisi yok.
30 YAŞINDA: Bir kere de babamın fikrini sorsam fena olmaz.
40 YAŞINDA: Nede olsa babam bazı şeyleri biliyor.(Bu arada çocukları olmuş, onu çileden çıkartmaktadır.)
50 YAŞINDA: Babam herşeyi biliyor.
60 YAŞINDA: Aaaaaaah babam aaah, hayatta olsan da sana bir kelime olsun danışabilsem.
1 Şubat 2014 Cumartesi
Aşktan başka herşeyin var olduğu bir film demek daha doğru.
Bu film hakkında yapılan yorumlar inanın insanı şok ediyor.Artık Aşk bu şekilde mi tanımlanıyor ?
Yoksa Cannes Film Festivali'nde en iyi filme verilen Altın Palmiye Ödülü'ne layık görülmüş olması mı sizleri bu kadar olumlu düşündürdü ? Yada yönetmenin Fransa da yaşayan bir Tunuslu olması mı , Ona bu ödülü verdirdi, yada daha açıkça söyleyeyim Bir erkek olarak iki genç lezbiyenin ilişkisini mi anlatması (cüretkar oluşumu ) ?
Aşkı yargılamak haddim değil .İsteyen istediği kişiye aşık olur ;İster heteroseksül olursunuz isterseniz de homoseksüel olursunuz.bir erkeğin bir kadına aşkı da , bir kadının bir kadına aşkı da yada bir erkeğin bir erkeğe aşkı da aynıdır. Geçip de insanların duygularını eleştirmek kimseye düşmez.
Bu film de Aşktan başka herşey var demem deki amaç filmin aşkı ,sevgiyi anlatmaması - anlatamamasıdır.
filmi izleyenler biliyor.Gençliğin verdiği bunalımla ( hormon patlaması diye de tabir edebiliriz) Adele 'nın ( baş karakter ) hayatını ve cinselliği keşfetmesine tanık oluruz.aslında filmde ki cüretkar sahneler sayesinde de birer röntgenci durumuna düşürülürüz.( tebrikler yönetmene ,Bir alman veya ingiliz olsa idi bu ödülü alamazdı, Tunuslu olması işi garantilemiş ,Avrupalılar sever zaten ortadoğulunun cüretkarlığını ) .
Nerde kalmıştık.Aaaa adele'nin keşiflerinde .Nasıl bir aileye sahip bu kız kısaca tanıyalım.çekirdek bir aile yapısına sahip ( anne ,babasıyla yaşıyor )gelecek için hayali, okulu bitirip öğretmen olmak.Suya sabuna dokunmayan bir bakış açısı var ,bu Adele'yı masum veya hayattan beklentisi olmayan biri yapmaz.Filmde çoğunlukla karışık topladığı saçı ve bir balık gibi dudaklarını açmasıyla ,etrafa bezgin bakışını ile canımızı bile sıkıyor. Aaaa bu arada yatağının altında sakladığı kutunun içinde ki çikolataları da es geçmemek lazım. Yemeğe de düşkün kızımız .Ama İstiridyeyle arası yok ? Eee ne olmuş bu onu sınıfsal bir kefeye koymamıza mı sebep ?
Gelelim Emma' ya İstiridye yi seviyor ,güzel sanatlarda okuyor ( ressam olmak istiyor ) Üvey babası ve annesiyle uyumlu bir ilişkisi var .Bu onu entelektüel mi yapar ? ( benim bildiğim kadarıyla işin içinde hem bilim,sanat,kültür birikimi olmalı aaa unutmadan teknoloji de önemli bir rol oynamakta bu birikim için günümüzde ) Ama Emma , sadece felsefe,ve sanatla alakalı konuşmaktadır.
evet iki kızda belirli ve farklı çevrelerde yaşıyordur , bu açıdan bakınca evet arada bir fark var.Çünkü Adele, ailesi ve çevresi mazbut sıradan bir hayat yaşamaktadır hatta arkadaşları yadırgar onu gay barına gidince .Ama Emma 'nın bırakın yadırganmasını bu durum konuşulmaz.çünkü onun çevresinde zaten çoğunluğu eşcinseldir. Bir kısmı eşcinsel olmasa da ; belirli bir kültüre sahip insan bilir, insanların özeli hakkına konuşmamayı ,yargılamamayı bu konular hakkında ileri geri konuşmak veya aşağılayıcı söz söylemek ne insanlığa sığar nede belirli bir ahlak kavramına sığar
Emma üvey babası ve annesiyle açık bir şekilde Adele'yi tanıştırır sevgilisi olarak ( Ama bu arada dikkat edilmesi gereken Emma'nın Adele'nin istiridye sevmediğini, midesinin bulandığını bildiği halde onu oyuna getirip yedirmesidir esas konu.( İnsan değer verdiği birine bunu yapmaz buna dikkat edin.)
Adele ise Emma 'yı annesi ve babasına bir arkadaşı olarak tanıtır felsefe derslerinde yardım eden arkadaş( sevgilisi olarak değil ) İnsan bir şeyler yaşadığını veya sevdiğini saklar mı ? hadi yaşı küçük diyelim es geçelim hiç değilse Emma gibi pazarlıkçı değil.baskı ve zorlama yok
aradan bir süre geçer ve bakarız ki Adele ile Emma , aynı evi paylaşıyordur.Ve eve Emma' nın arkadaşları davetlidir.Adele onlara yemek hazırlar misafirperverdir,yedirir içirir Emma ise eski sevgilisinin ( hamile kız ) yanından bir dakika ayrılmaz ? insan eski sevgilisiyle mi ilgilenir ? buna da dikkat edin.
akşam olup da herkes evine gidince Emma , Adele'ya alttan alta baskı yapar yazmayı seviyorsun neden bir öykü kitabı çıkar mıyorsun ? Kısacası Adele artık çekici değildir onun aradığı kriterlere uygun bir kafa yapısında değildir,Eeee hayat ve ilişiki sohbet etmeden geçmez aynı heyecanları almak gerekir bir şeyleri paylaşmak gerekir sadece cinsellik nereye kadar bir ilişkiyi taşır yada bir, ilişki midir.?.Emma hayatından Adele çıkarmaya niyetlidir. Bu çok açık
Adele ise herşeyin yolunda olduğunu düşünmektedir ,işi vardır parasını kazanıyordur eee bir de sevgilisi vardır hemde ressam daha ne olsun düşünmez , gerekte duymaz.Öyle konuşup fikir alış verişinde bulunmak onu pek ilgilendirmez , olsa da olur olmasa da , gereksiz bu konuşmalar sonuçta ne değişecek ki .yaşıyorsun ölüyorsun
Adele hayatı olduğu gibi kabul etmiş sorgulamayan biridir,hayatında tek bir fark sevgilisi bir erkek değilde bir kadındır. Emma'nın hayatı ise sorgulamak ve savaşmak üzerine kurulmuştur,her savaşı da kazanmalıdır . kısaca aralarındaki sadece bir çekimdir geçici bir tutkudur. Emma bunun farkında dır.cinsellik Adele olsa da olur, olmasa da onun aradığı kendisi gibi hayatı düşünen tartışan kendisine göre bileşke çıkaran biridir ve oda eski kız arkadaşıdır ( evdeki davete gelen hamile kız ) bütün vaktini onunla geçirir.
Adele ise hiç bir şeyin farkında değildir. Emma 'yı beklemekten bıkar ve akşam tek başına dışarı çıkar çalıştığı okulda, tanıdığı bir erkekle dans eder ve öpüşür .Eve de bu çocuk arabasıyla bırakır. Emma için en iyi fırsattır azapta çekmeden bitirir kim olsa böyle bir fırsatı tepmez kurtulmanın başka yolu yoktur .hemen saldırır beni mi aldatıyorsun ağlar ( vicdan azabı mı yoksa ) birde güzel döver evden de atar .( İnsan sevdiğine vurmaz hemen saldırmaz , dengesizce bir tutum bu ,altında suçluluk psikolojisi vardır ,suçunu örtme üstün gelme çabasıdır.) kendisi eski sevgilisinin yanından, dibinden ayrılmazken onu sorgulayan yoktur.( ama Emma kendisini sorgular saldırmasının ve ilişkiyi bitirmesinin nedeni de bu dur)
aradan bir süre geçer Adele , Emma 'yı bir cafe'ye davet eder.Uzun bir zaman sonra bir araya gelmek Adele için zordur, ağlar öpüşürler Adele biraz daha ileri gider ( neden bir insan herkesin oturduğu cafe de böyle birşey yapsın ? çok basittir çünkü Adele ilişkisi boyunca Emma tarafından ilişkilerinin gizliliği üzerine baskı görmektedir kendisinin eşcinselliğini kabul ettiğini bütün dünyaya duyurmak istercesine insanları çevreyi görmezden gelircesine Emma 'yı cafede öper sıkıştırır.sanki bak ,artık istediğin gibi bende açık bir lezbiyenim der.Emma ise bu durum karşısında şoktadır ağlar.Tüh be nasılda kaçırdım ,Emma ' nın eski kız arkadaşıyla beraber olduğunu öğreniriz ( hamile olan ) artık bir ailesi olduğunu ; kız arkadaşı ve onun çocuğuyla yaşadığını söyler artık eski Emma değildir, pervasızca yaşayan ; daha mazbut'tur, sorumlulukları vardır.
ve filmin son sahnesi bu seferde Emma , Adele'yı sergisine davet eder .Adele ise bir ümitle gider bakar ki artık ona bir yer yok Emma'nın hayatında ; sadece eski birer anıdır ,sergide ki bir duvarda ,sigarasını yakar yürür ve sokağı döner.
Evet film kısaca bu .Şimdi benim dikkat ettiğim ve Aşktan başka herşey var dediğim bölüme gelelim.
1- Bu film de yönetmen detaycı ve yakın plan çalışmıştır. her karesini düşünerek bilerek çektiğini göz önüne alırsak . Aşk'a dair hiç bir duygunun da olmadığını görürüz. soğukluk ve olağanlık görürüz hayatın içinde akıp giden bir ilişki görürüz.Cinsellik burada aşk anlamında değildir.bir deneyim ve karşılıklı istek demek daha doğrudur.bir çekim sonucu yaşanan bir ilişkidir ,ve beklentilerin oluşmaması sonucunda biten bir ilişki anlatılır. Aşk naiflik ister kolay kolayda tüketilmez.Ama bu filmde ciddi bir tüketim vardır.Gözümüze sokarcasına görürüz hatta hissederiz bak be hayat içinde neler de oluyor .
2-Aşık iki insanın bakışların da bir anlam vardır , tutku vardır .Öyle balık gibi dudağı yarım açıp boş boş bakmakla bu anlatılmaz .Kısaca olmamış mı yada yönetmenin anlatmak istediği ama bizim saptır dığımız aşk bu aşk diye atlamamız mı es geçtiğimiz olay mı ?
3- film cüretkar kadın bedeni meta olarak kullanılmış, tüketilmiş cinselliğin de tüketildiğini söylemek zorundayım . Aşk tükenmez bitse bile orada, bir yerde ,bir hüzünle kalır.ayrıca aşkta sahiplenme vardır ben değil biz kavramı vardır.ikisi de kendi dünyasında yaşıyordur ortak nokta yataklarıdır.
4- bu film neden ilgi gördü ilk başta yazdığım sebeplerden mi , hani yönetmenin Tunuslu bir Fransız oluşumu - olabilir ? Yoksa en prestijli ödülü alması mı ? eleştirmenler tarafından olumlu karşılanması mı ? Bu filmden daha cüretkar filmlerde var ama bu film neden bu kadar önemsendi ? Eşcinsel ilişkiyi bu kadar pervasızca göstermesi mi , anlatması mı ? bunda da şüpheliyim gerçeklik adına bu şekilde anlatması bu kareleri pozisyonları seçmesi garip ve komik bana biraz kolaya kaçmak veya her neyse o bana kalsın
Bu film aslında yozlaşan kavramlara en iyi örnek günümüzde aşkın tarifini bile yapmaktan duyumsamaktan bu kadar mı aciziz .İşin içine seks girince aaa tamam aşk bu diyoruz . Tüketim toplumunda aşkın değeri anca budur algılanışı bu olsa gerek . Bu filmdeki ilişkiyi bir kadın ve erkek olarak ele alsaydık ne hissederdik. Yada iki erkek arasında ki ilişki olarak ele alsaydık ne düşünürdük.Yönetmen o zaman hangi planları kullanırdı.Bu kadar pervasızca mı anlatırdı.?
Hala aşk mı anlatıldı derdik ? yoksa sıradan bir ilişkinin tüketilmesi mi derdik ? her şey o kadar olağan ve sıradan ki, ( burada cinsiyet önemli değil artık ) iki kişinin çekimi ve bu çekimin tüketilmesi işte bu .
Yönetmen bu bakımdan övgü almalı nasılda içinde yaşadığımız toplumun ölçüsüzlüğünü biliyor iyi algılamış tüketim toplumunu .tüketin tükete bildiğiniz kadar.
12 Ocak 2014 Pazar
Sinema bir dil midir.
Bizden
önceki kuşakların deneyimleri için tarihe bakarız,fikirlerini öğrenmek içinde
de felsefeye,yaratıcılıklarının en derin ifadelerini kavramak içinde sanat ve edebiyat
bilgilerine yöneliriz ,öğreniriz.
Ve
şüphesiz her bilimin, sanatın , disiplini olduğu gibi bir dili vardır.
bu dil
bir ulus olunca farklı bir gramere ,bilim olunca terminolojiye ,sanat olunca
biçime,ölçüye estetiğe üslub’a dönüşür ; Bu genellemeler ışığında ise sinema
nerede diye soracak olursak veya tanımlamamızı yapacak olursak sanırım şu
tanımlamayı yapmamız yanlış olmaz.
Sinema
bilimi , sanatı ,teknolojiyi kendine göre biçimlendiren kullanan ' Tam 'bir sanattır.
Tam ‘ dır
çünkü yaratıcığılığının sınırsızlığını ve gücünü gerçeklikten hayattan bilimden
teknolojiden kısaca geçmişten bugünden ve gelecekten alır.
Film
türlerini bile inceleyince bu
gerçeklikle yüzleşiriz.(biyoğrafi filmleri,tarihi filmler,fantastik filmler v.b
)
Ama
sinemanın bir dil olduğunu bu
gerçeklikler doğrultusunda hakkıyla veremeyiz bu tanımlar yetersiz ve eksik
kalır.
Bu sebepledir
ki tarihinden , gelişime bakmamız gerek.Ama bunu yaparken de tümden bir sinema tarihini göz önüne almamak
gerek belirli bir çerçeve de tutmamız gerek.
Sözünü
ettiğim , tarih sinemanın ilk konulu filmlerine ilk öykülü filmlerinin geçtiği
yıllara denk gelmektedir ; Yani David Wark Griffith , Nam-ı değer Sinema
Dilinin – Grameri’ni başlatan Yönetmen.
Kısaca
tanımlamak gerekirse D.W.Griffith ‘ i bugünkü sinemanın ilk oluşumunu
hatta yönetmen sinemasının ilk
örneklerini vermektedir bize (auteur sinemasının ilk oluşumlarını onun
sinemasında görürüz . )
Sinemanın
gramerini oluşturan etkenleri ise şu şekilde tanımlıya biliriz
Kamera
Montaj
Kurgu
Işık
Mizansen
Ses
bu
birleşenler daha doğrusu biçim ; hem yönetmenin dilini hemde filmin kimliğini
,dilini daha doğrusu gramerini oluşturur.
Elbette sinema dilini oluşturan bu birleşenleri daha doğrusu
‘biçim’ i şu şekilde sırasıyla tanımlamamız gerek Kamera kullnımı sadece kamera ve beraberinde etkiyi ve anlamı
kuvvetlendiren objektif ( mercek ) seçimi, izleyicinin yönetmen dilini
keşfetmesi için bir etkendir.Ama En az
bu kadar önemli olan bir diğer husus ise ‘montaj’ ve ‘kurgu’dur.Kurgu ile montajı
birbirinden ayırmak lazımdır. kurgu, senaryoyu
içine alan, görsel olmayan noktaları da kapsayan, ‘filmi her anlamda
kurmak anlamına gelmektedir ;Montaj ise tamamen görsel ve işitsel unsurların
kullanımını (film bittikten sonra) daha doğrusu teknik aşamadır. Bir anlamda
şöylede tanımlıya biliriz.
Kurgu meselenin teorik yanı, montajı ise teorinin hayata
geçirildiği noktadır
izleyicinin
algısı açısından ve yönetmenin dilini oluşturan bir başka önemli etkende
ışıktır .Işık psikolojik ve uzamsal alan yaratımında ( mizansende )önemli bir
unusurdur.Mizansen oyuncunun ve kurgusal anlatımın ( Hikaye ,senaryo) bir unsurudur,mizansene
yarımcı etkenler ise dekor ,kostüm olarak vb. Etkenleri sıralaya biliriz.
Ses ise
kimi zaman anlamı doruk noktasına taşıyan bir etken olmakla beraber ,anlamı ve
duyguya yardımcı bir etkendirde.ses efektleri ve bazende mekan
sesleri,sessizlik önemli bir etkendir.
Sinemayı
bir başka sanat dalıyla anlatmak ifade etmek yanlış görülmemelidir ama sinemayı
bir başka sanat dalıyla ifade etmek büyük bir karmaşa ve yanlış anlaşılmalara
da sebebiyet verebilir.Bu sebepledir ki sinemayı belirli başlı filmler ve
türler içinden incelemek gereklidir. Ancak bu şekilde doğruya yakın bir dil
tarifi verebiliriz.
En basit açıklamasıyla;insanlar arasındaki
anlaşmayı sağlayan ,bir iletişim aracıdır dil.sözü edilen dil iletişimi ifade
etmektedir ,sanatın dili ise yerine göre veya sanatçıya göre evrensel öğeler
değerler taşır.Ama asla bir lisan değildir. Belkide dil ve lisan arasındaki
doğru ayrımı yapabilirsek Sinema dili veya sanat dili gibi bir genel
tanımlamayı doğru algılaya biliriz
not . konuyla bağdaşmasa da sinema öğrencilerinin veya öğrencilerin bilmesi gereken bir şey vardır.Felsefe dediğimiz olay, kavramları genellemeye yarar ; genelleme çerçevelemek ve sınır çizmektir .sınırlamak ise belirli kalıplara sokar insanı tek tip bir zihniyet yaratır ve bir bakarsınız ki sizin gibi düşünmeyenler öteki olur.şimdi nerden çıktı bu yazı bende bilmiyorum can sıkıntısı olsa gerek gidip murakaminin bir kitabını okuyum belki uykum gellir .
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
